Krótka odpowiedź. Tak — art. 16e ust. 5 ustawy o KSC pozwala jednostce samorządu terytorialnego zapewnić wspólną obsługę realizacji określonych obowiązków z zakresu cyberbezpieczeństwa. Zadania te może wykonywać odpowiednio wyznaczone centrum usług wspólnych (CUW), urząd gminy albo inna uprawniona jednostka obsługująca. W zakresie objętym wspólną obsługą jednostka wyznaczona przejmuje realizację powierzonych obowiązków i odpowiada za ich wykonywanie. Jeżeli zakres wyznaczenia obejmuje również obowiązki kierownika podmiotu, według wyjaśnień Ministerstwa Cyfryzacji odpowiedzialność za ich realizację ponosi kierownik jednostki wyznaczonej — w granicach zakresu wyznaczenia. Szkoła, przedszkole czy ośrodek pomocy społecznej nie tracą jednak statusu podmiotów objętych ustawą o KSC: nadal współpracują z jednostką wyznaczoną, wykonują obowiązki nieobjęte wspólną obsługą i muszą móc wykazać działania dotyczące własnych systemów. Skutki prawne wspólnej obsługi zależą od jej prawidłowego ustanowienia i określenia zakresu — sama umowa o obsługę informatyczną nie jest równoznaczna z wyznaczeniem jednostki na podstawie art. 16e, a dla wcześniejszych porozumień obowiązuje przepis przejściowy (art. 43 nowelizacji).
Podstawa prawna: art. 5 ust. 2, art. 8, art. 8c ust. 3, art. 16d–16h ustawy o KSC; art. 43 ustawy nowelizującej z 23 stycznia 2026 r. (Dz.U. z 2026 r. poz. 252); art. 10a–10d i art. 74 ustawy o samorządzie gminnym (odpowiednio: art. 6a–6d ustawy o samorządzie powiatowym, art. 8c–8f ustawy o samorządzie województwa); Załącznik nr 4 do ustawy o KSC.
Ustawa rozróżnia dwa mechanizmy, które w praktyce bywają ze sobą utożsamiane („CUW realizuje nasze obowiązki”).
| Sytuacja | Podstawa | Kto odpowiada |
|---|---|---|
| Kierownik powierza zadania osobie — informatykowi, koordynatorowi, firmie zewnętrznej | art. 8c ust. 3 | kierownik podmiotu — odpowiedzialność nie przechodzi na wykonawcę |
| Jednostka samorządu terytorialnego ustanawia wspólną obsługę i wyznacza jednostkę obsługującą (CUW, urząd, inną jednostkę) do realizacji wskazanych obowiązków | art. 16e ust. 5 (w trybie art. 10a–10d ustawy o samorządzie gminnym) albo porozumienie między JST z art. 16e ust. 6–9 | w zakresie wyznaczenia — jednostka wyznaczona; jeżeli wyznaczenie obejmuje zadania kierownika podmiotu — kierownik jednostki wyznaczonej (Q&A MC, pkt 3.30); poza zakresem wyznaczenia — kierownik jednostki obsługiwanej |
Samo powierzenie CUW „obsługi informatycznej” nie jest równoznaczne z ustanowieniem wspólnej realizacji obowiązków na podstawie art. 16e ustawy o KSC. O skutkach prawnych decydują forma i zakres powierzenia. Trzeba też uwzględnić art. 43 nowelizacji: porozumienia administracyjne między podmiotami publicznymi będącymi podmiotami kluczowymi lub ważnymi, obowiązujące 3 kwietnia 2026 r. i regulujące wspólne wykonywanie obowiązków z zakresu informatyzacji albo cyberbezpieczeństwa (lub przekazujące ich obsługę jednemu z sygnatariuszy), zachowują moc do czasu wyznaczenia jednostki obsługującej przez organ stanowiący w nowym trybie, nie dłużej jednak niż dwa lata od wejścia nowelizacji w życie (do 3 kwietnia 2028 r.). Zachowanie mocy wcześniejszego porozumienia nie oznacza automatycznie objęcia nim wszystkich obowiązków wynikających ze znowelizowanej ustawy o KSC. Zakres realizowanych obowiązków należy ustalić na podstawie treści porozumienia — np. porozumienie o wspólnej obsłudze informatycznej szkół nie musi obejmować analizy ryzyka, audytu ani zgłaszania incydentów.
Art. 16e ust. 5 odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów o wspólnej obsłudze z ustaw samorządowych (w gminie: art. 10a–10d ustawy o samorządzie gminnym). Z tych przepisów wynika, że forma zależy od rodzaju jednostki obsługiwanej:
Wspólna obsługa nie wymaga utworzenia odrębnego centrum usług wspólnych. Jednostką obsługującą może być urząd gminy, inna jednostka organizacyjna gminy, jednostka organizacyjna związku międzygminnego lub powiatowo-gminnego albo spółka komunalna (art. 10b ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym) — w małych gminach najczęściej urząd. Wyjątek dotyczy wyłącznie gmin należących do związku metropolitalnego (dziś w województwie śląskim i pomorskim): od 31 lipca 2026 r. jednostką obsługującą może być u nich także jednostka organizacyjna związku metropolitalnego (art. 65 ustawy o związku metropolitalnym w województwie pomorskim, Dz.U. z 2026 r. poz. 912, dopisał to do art. 10b ust. 1). Pozostałych gmin ta zmiana nie dotyczy. Kluczowe jest prawidłowe ustanowienie obsługi i określenie jej zakresu.
Samo zarządzenie wójta albo zwykła umowa o usługi informatyczne nie powinny być traktowane jako wystarczające do ustanowienia wspólnej obsługi w trybie art. 16e. W Kreatorze SZBI aktywowanie relacji wspólnego SZBI (zatwierdzenie załącznika przez kierownika jednostki obsługiwanej) porządkuje dokumentację, ale nie zastępuje uchwały ani porozumienia.
Wspólna obsługa może dotyczyć obowiązków z: art. 7b ust. 4, art. 7c i art. 7f ust. 3 (dane w Wykazie KSC), art. 8 (system zarządzania bezpieczeństwem informacji), art. 8c–8f (m.in. szkolenia kierownika), art. 8h (wymiana informacji o cyberbezpieczeństwie — przepis przewiduje uprawnienia, nie ogólny obowiązek wymiany wszystkich informacji), art. 9–12b (obsługa i zgłaszanie incydentów) oraz art. 15 (audyt). Akt ustanawiający wspólną obsługę powinien jednoznacznie określać obowiązki realizowane przez jednostkę wyznaczoną: może obejmować całość obowiązków dopuszczonych do wspólnej realizacji na podstawie art. 16e albo wybrane obowiązki z tego katalogu — nie wszystkie obowiązki kierownika wynikające z innych przepisów. Jednostka wyznaczona realizuje obowiązki zgłoszeniowe w imieniu podmiotu obsługiwanego — przekazuje wczesne ostrzeżenia, zgłoszenia incydentów poważnych oraz sprawozdania okresowe i końcowe — wskazuje osobę kontaktową i korzysta z systemu teleinformatycznego S46 (art. 16h). Do czasu osiągnięcia zdolności operacyjnej przez właściwy CSIRT sektorowy zgłoszenia trafiają do CSIRT NASK, CSIRT GOV albo CSIRT MON (art. 44 nowelizacji).
Jak to wygląda w Kreatorze SZBI krok po kroku — co jednostka obsługiwana musi zrobić sama nawet przy pełnym powierzeniu — opisuje rozdział podręcznika Wspólna obsługa (CUW), pkt 5.
Źródła: ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (art. 5 ust. 2, art. 8, art. 8c ust. 3, art. 16d–16h); ustawa z dnia 23 stycznia 2026 r. o zmianie ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2026 r. poz. 252, art. 43); ustawa o samorządzie gminnym (art. 10a–10d, art. 74, w brzmieniu nadanym art. 2 ustawy nowelizującej i art. 65 ustawy z dnia 11 czerwca 2026 r. o związku metropolitalnym w województwie pomorskim, Dz.U. z 2026 r. poz. 912); Ministerstwo Cyfryzacji, „Pytania i odpowiedzi” do nowelizacji ustawy o KSC (wersja z 1 października 2026 r.), pkt 1.16, 3.30, 3.35, 4.4–4.6.
Stan prawny: 26 października 2026 r. Tekst ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.