Kreator SZBI

Za co odpowiada kierownik jednostki według ustawy o KSC?

Krótka odpowiedź. Kierownik podmiotu — wójt, burmistrz, starosta, dyrektor jednostki albo prezes spółki — odpowiada za wykonywanie obowiązków z zakresu cyberbezpieczeństwa (art. 8c u.KSC). Powierzenie zadań informatykowi, koordynatorowi albo zewnętrznemu wykonawcy tej odpowiedzialności nie znosi. Inaczej przy wyznaczeniu jednostki obsługującej (np. centrum usług wspólnych) na podstawie art. 16e u.KSC — wtedy zakres przejętych obowiązków określa akt wyznaczenia. Ustawa przewiduje dla kierownika podmiotu publicznego karę pieniężną do 100% wynagrodzenia (art. 73a u.KSC); kary te mogą być nakładane po raz pierwszy po 3 kwietnia 2028 r.

Podstawa prawna: art. 8c, art. 8c ust. 3, art. 9, art. 10, art. 16e, art. 73a u.KSC.

Powierzenie zadań a wyznaczenie jednostki obsługującej

Ustawa przypisuje odpowiedzialność kierownikowi, a nie osobie, która wykonuje zadania — także wtedy, gdy wszystkie obowiązki powierzono innej osobie za jej zgodą (art. 8c ust. 3).

Innym mechanizmem jest wyznaczenie jednostki obsługującej, np. centrum usług wspólnych, na podstawie art. 16e u.KSC. W zakresie określonym w akcie wyznaczenia realizację obowiązków przejmuje jednostka wyznaczona; jeżeli akt obejmuje również zadania kierownika podmiotu, za ich realizację odpowiada kierownik jednostki wyznaczonej. Obsługiwana jednostka nadal współpracuje z jednostką wyznaczoną i odpowiada za zadania spoza zakresu wyznaczenia. Więcej: Czy szkoła musi mieć własny SZBI, jeśli obsługuje ją CUW?

Wysokość kary

Art. 73a przewiduje dla kierownika podmiotu publicznego karę do 100% wynagrodzenia. Jeżeli podmiot podlega ustawie również z tytułu działalności w innym sektorze — na przykład gminna spółka wodociągowa — zastosowanie może mieć wyższy limit, do 300% wynagrodzenia.

Kara z art. 73a może być po raz pierwszy nałożona po 3 kwietnia 2028 r. — dwa lata od wejścia nowelizacji w życie (przepis przejściowy).

Kara to nie jedyne ryzyko

Poza ryzykiem administracyjnej kary istotnym skutkiem może być incydent zakłócający działanie urzędu lub świadczenie usług dla mieszkańców — a po nim trzeba wykazać, co organizacja zrobiła, żeby do niego nie dopuścić. Dlatego liczy się działający system i ślad jego działania: zatwierdzone dokumenty, przeglądy, testy, szkolenia i rejestry z datami.

Co jest potrzebne od kierownika

Ministerstwo wymienia, za co kierownik odpowiada: aktualny wpis do Wykazu, wdrożenie SZBI, weryfikację niekaralności osób realizujących zadania SZBI i zgłaszanie incydentów, własne szkolenie, wyznaczenie osób do kontaktu, zapewnienie użytkownikom wiedzy i możliwości zgłaszania zagrożeń, korzystanie z systemu S46, zgłaszanie incydentów i audyty (Q&A MC pkt 4.4). W praktyce:

  1. Decyzja, kto jest koordynatorem SZBI i ile ma na to czasu — jako część obowiązków, nie „przy okazji”.
  2. Formalne zatwierdzenie SZBI i udział w jego przeglądach.
  3. Stosowanie zasad cyberhigieny — punkt I.14 Załącznika nr 4 obejmuje pracowników, w tym kierownika.
  4. Zapewnienie zasobów na działania wynikające z SZBI.
  5. Coroczne szkolenie z cyberbezpieczeństwa (art. 8e) — pierwsze najpóźniej w 2027 r., można już w 2026 r. (pkt 3.46).
  6. Weryfikacja niekaralności osób realizujących zadania SZBI i zgłaszających incydenty — dotyczy pracowników i osób na umowach zawartych bezpośrednio z podmiotem, także w jednostkach samorządowych; nie personelu dostawców (tu: postanowienia umowne). Kierownik może powierzyć samą weryfikację innej osobie (pkt 3.12, 3.48, 4.7).
  7. Kanał zgłoszeń dla odbiorców usług — mieszkańców, petentów, klientów — którym mogą zgłosić zauważony incydent, cyberzagrożenie lub podatność (np. adres e-mail lub formularz na stronie), oraz informacja na stronie internetowej, jak chronić się przed zagrożeniami; wystarczy odnośnik do CERT Polska lub innego CSIRT (art. 9 ust. 1 pkt 2–3 i ust. 4). Brak możliwości zgłoszenia jest wprost wymieniony wśród podstaw kary dla kierownika (art. 73a ust. 1 pkt 7).
  8. Nadzór nad dokumentacją SZBI: dostęp tylko dla upoważnionych, oznaczanie kolejnych wersji, przechowywanie wycofanych dokumentów (co najmniej 2 lata, chyba że jednostka stosuje przepisy archiwalne) i protokół brakowania przy ich zniszczeniu (art. 10 ust. 6–8; kara — art. 73a ust. 1 pkt 8).

Ustawa nie wymaga powołania pełnomocnika do spraw SZBI — organizację realizacji zadań pozostawia kierownikowi (pkt 3.44). Osobą do kontaktu z podmiotami krajowego systemu cyberbezpieczeństwa może być także sam kierownik, o ile zapewnia to efektywność i dostępność (pkt 3.43).

Powiązane

Źródła: ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (art. 8c, art. 9, art. 10, art. 16e, art. 73a); Ministerstwo Cyfryzacji, „Pytania i odpowiedzi” do nowelizacji ustawy o KSC (wersja z 1 października 2026 r.), pkt 3.12, 3.30, 3.43, 3.44, 3.46, 3.48, 4.4–4.7, 12.1.

Stan prawny: 26 października 2026 r. Tekst ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.