Kreator SZBI

Czy gmina musi mieć SZBI?

Krótka odpowiedź. Tak. Każdy urząd gminy jest podmiotem krajowego systemu cyberbezpieczeństwa i musi wdrożyć system zarządzania bezpieczeństwem informacji (SZBI). Różni się tylko zakres: urząd gminy zatrudniający co najmniej 50 osób (pełne etaty na umowie o pracę, stan na 1 stycznia) jest podmiotem kluczowym i wdraża pełny SZBI z art. 8 ust. 1 ustawy, a mniejszy urząd jest podmiotem ważnym i stosuje uproszczone wymagania z Załącznika nr 4. Ustawa obejmuje też jednostki gminy — szkoły, przedszkola, ośrodek pomocy społecznej — każdą osobno. Podmioty spełniające kryteria w dniu 3 kwietnia 2026 r. wdrażają nowe obowiązki do 3 kwietnia 2027 r.

Podstawa prawna: art. 2 pkt 11b, art. 5, art. 8 ust. 1 i 3 ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (u.KSC); Załączniki nr 1, 2 i 4 do u.KSC.

Kogo dotyczy obowiązek

Status wynika wprost z ustawy — nie przyznaje go żadna decyzja. Wszystkie urzędy gmin minister wpisuje do Wykazu podmiotów kluczowych i ważnych z urzędu, a podmiot otrzymuje zawiadomienie z wezwaniem do uzupełnienia danych (6 miesięcy od doręczenia).

JednostkaStatusWymagania SZBI
Urząd gminy zatrudniający 1 stycznia co najmniej 50 osób (pełne etaty, umowa o pracę)kluczowypełny SZBI z art. 8 ust. 1, audyt co 3 lata
Urząd gminy, który w swojej strukturze dostarcza wodę lub odbiera ścieki (np. zakład obsługi komunalnej jako komórka urzędu)kluczowyjak wyżej
Pozostałe urzędy gminważnyZałącznik nr 4
Starostwo powiatowekluczowy (zawsze)pełny SZBI z art. 8 ust. 1
Szkoły, przedszkola, ośrodek pomocy społecznej, CUW i inne samorządowe jednostki budżetowe, zakłady budżetoweważnyZałącznik nr 4
Samorządowe instytucje kultury (np. biblioteka), spółki komunalne wykonujące zadania użyteczności publicznejważnyZałącznik nr 4

Do progu 50 osób wlicza się wszystkich pracowników na umowie o pracę — także na stanowiskach pomocniczych i obsługi, osoby na urlopach macierzyńskich i rodzicielskich oraz zatrudnionych na zastępstwo. Nie wlicza się umów cywilnoprawnych ani wykonawców zewnętrznych.

Każda jednostka budżetowa jest osobnym podmiotem z własnym wpisem w Wykazie — szkoła nie „mieści się” w statusie urzędu. Szkoła wchodząca w skład zespołu szkół, która nie jest odrębną jednostką budżetową, nie jest osobnym podmiotem — obowiązki ma wtedy zespół. Spółka komunalna prowadząca wodociągi, ciepłownictwo albo gospodarkę odpadami może dodatkowo podlegać ustawie jako podmiot sektorowy — jej status ocenia się osobno. Poza sektorem podmiotów publicznych są związki gmin i szkoły niepubliczne (mogą jednak podlegać ustawie z innego tytułu, np. jako dostawcy wody).

Objęcie jednostek wspólną obsługą (CUW) nie zmienia ich statusu — jednostka ważna pozostaje ważna.

Co oznacza SZBI według Załącznika nr 4

Ten punkt dotyczy podmiotów ważnych — dla urzędu gminy będącego podmiotem kluczowym zakres wyznacza art. 8 ust. 1 u.KSC (m.in. systematyczne szacowanie ryzyka) i nie stosuje się do niego Załącznika nr 4.

Podmiot ważny będący podmiotem publicznym realizuje SZBI według Załącznika nr 4, a nie ogólnego katalogu z art. 8 ust. 1. Część I Załącznika to 18 środków, które system obejmuje „co najmniej” — m.in. inwentaryzację ICT, kontrolę uprawnień, kopie zapasowe z testem odtworzenia, ochronę antywirusową, szkolenia i procedury na wypadek incydentu. Część II to środki dodatkowe, stosowane, jeżeli są konieczne dla odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa.

Ustawa oczekuje działającego systemu, którego funkcjonowanie można wykazać podczas kontroli: przeglądów, testów, szkoleń i rejestrów z datami wykonania — a nie wyłącznie zbioru dokumentów.

Do kiedy

Nowelizacja weszła w życie 3 kwietnia 2026 r. Podmioty, które spełniały w tym dniu kryteria podmiotu ważnego albo kluczowego, mają na wdrożenie nowych obowiązków — w tym SZBI — czas do 3 kwietnia 2027 r. Ogólna zasada: SZBI w ciągu 12 miesięcy od spełnienia przesłanek uznania za podmiot kluczowy lub ważny.

Co zrobić w praktyce

  1. Ustalić status gminy i każdej jednostki — urzędu, szkół, ośrodków, CUW, spółek.
  2. Wyznaczyć koordynatora SZBI z wydzielonym czasem na to zadanie.
  3. Sprawdzić stan obecny względem 18 punktów części I Załącznika nr 4.
  4. Zinwentaryzować składniki aktywów (punkt I.1 Załącznika nr 4).
  5. Przygotować dokumentację i zaplanować działania cykliczne: przeglądy, testy kopii, szkolenia.

Dla podmiotu ważnego analiza ryzyka nie jest formalnym obowiązkiem wynikającym z Załącznika nr 4, ale bywa potrzebna — m.in. ze względu na art. 32 RODO.

Powiązane

Źródła: ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (po nowelizacji); Ministerstwo Cyfryzacji, „Pytania i odpowiedzi” do nowelizacji ustawy o KSC (wersja z 1 października 2026 r.), pkt 1.8, 1.24, 1.25, 1.29–1.32, 2.6, 2.58, 3.24, 3.25, 3.36.

Stan prawny: 26 października 2026 r. Tekst ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.