Kreator SZBI

Składniki aktywów i kopie zapasowe

W skrócie. Rejestr składników aktywów to spis tego, co podtrzymuje pracę jednostki: serwery i usługi, aplikacje, zbiory danych, sieć, stacje robocze, automatyka. Każdy składnik ma kategorię ze słownika jednostki i ocenę bezpieczeństwa (znaczenie, poufność, integralność, dostępność), z której aplikacja liczy krytyczność. Rejestr kopii zapasowych opisuje, co i jak jest kopiowane, i zasila dokument 07; data ostatniego testu odtworzenia przy kopii odnotowuje wykonanie zadania w Utrzymaniu.

Dla kogo: koordynator (zapis). Kierownik, obsługa incydentów i audytor widzą rejestry do odczytu.

1. Rejestr składników aktywów

Panel boczny → Aktywa. Tabela z filtrami (kategoria, nazwa, właściciel, status, „Tylko z brakami oceny”), przyciskiem Dodaj i eksportem do JSON. Kolumny podstawowe: Nazwa, Właściciel, Znaczenie, Krytyczność, Braki; pozostałe kolumny zależą od kategorii (słownik jednostki).

Dodaj otwiera formularz: najpierw kategoria, potem pola tej kategorii i wspólne pola rdzenia bezpieczeństwa. Zapis dopiero po kliknięciu Zapisz — pusty wiersz nie trafia do chmury, więc można zrezygnować bez śladu.

Kolumna Wsparcie producenta (dla kategorii z polem „Koniec wsparcia”) pokazuje „PO KOŃCU WSPARCIA”, „kończy się … (≤ 90 dni)” albo datę; składnik po końcu wsparcia trafia do Zadań i na ekran startowy, bo działa bez poprawek bezpieczeństwa i wymaga wymiany albo odstępstwa w dok. 13.

Co wpisywać: zacząć od tego, co podtrzymuje pracę urzędu (serwery i usługi, w tym chmurowe, aplikacje dziedzinowe, zbiory danych, sieć, dostępy zdalne). Komputery grupami („biuro obsługi, 12 szt.”), nie pojedynczo. Przy każdym składniku właściciel (stanowisko lub osoba) oraz wersja i data końca wsparcia producenta tam, gdzie to ma sens — rejestr i Raporty pokazują składniki po końcu wsparcia.

2. Ocena bezpieczeństwa i krytyczność

Pola rdzenia, wspólne dla wszystkich kategorii:

PoleWartości
StatusW użyciu / Wycofywany / Wycofany (z datą i sposobem wycofania oraz potwierdzeniem usunięcia danych)
ZnaczeniePomocnicze / Ważne / Kluczowe
Poufność1–4: jak poważne byłyby skutki ujawnienia
Integralność1–4: skutki nieuprawnionej zmiany lub błędu
Dostępność1–4: skutki niedostępności
Dane osobowetak / nie
Data ocenywpisywana przy ocenie; składniki z oceną wstępną (przepisaną automatycznie) są oznaczone do potwierdzenia

Krytyczność nie jest wpisywana — aplikacja liczy ją na bieżąco: najwyższa z ocen poufności, integralności i dostępności, podniesiona o jeden poziom przy znaczeniu „Kluczowe” (najwyżej do 4: niska, średnia, wysoka, bardzo wysoka). Metodyka jest zapisywana przy ocenie; po zmianie metodyki w kolejnych wydaniach stare oceny dostają podpowiedź „ocena wymaga ponowienia”.

Kolumna Braki pokazuje, czego w ocenie brakuje; filtr „Tylko z brakami oceny” zbiera takie składniki. Braki trafiają też do Raportów (raport ICT).

3. Powiązania i udostępnianie

Składnik można wskazać jako zakres ryzyka (Ryzyka), jako składnik dotknięty incydentem (Incydenty), jako objęty kopią (Kopie zapasowe), jako przedmiot usługi dostawcy (Dostawcy) i jako składnik dotknięty podatnością (Podatności i zagrożenia). Te powiązania widać w formularzu składnika.

Na dole formularza sekcja Podatności tego składnika wymienia podatności z rejestru jednostki, które go wskazują: krytyczność, status, termin i przycisk Otwórz (przechodzi do podatności; przy niezapisanych zmianach składnika przycisku nie ma — najpierw zapisz albo anuluj). Powiązanie ustawia się i zdejmuje w module Podatności. Sekcję widzi osoba z dostępem do modułu Podatności.

Usuwanie składnika wskazanego przez incydent albo podatność tej samej jednostki jest zablokowane z komunikatem „najpierw usuń powiązanie”. Powiązania w ryzykach, u dostawców i w innych jednostkach nie blokują — okno potwierdzenia podaje ich liczbę, a te wpisy pokażą odwołanie jako „(usunięty składnik aktywów)”.

Składnik można udostępnić innej jednostce (tylko do odczytu) z podstawą udostępnienia wpisywaną osobno dla każdego odbiorcy, np. uchwałą o wspólnej obsłudze. Lista odbiorców to jednostki, które wskazały tę jednostkę jako obsługującą (oznaczone „obsługiwana — wspólna obsługa”), oraz pozostałe jednostki tej samej gminy lub powiatu („ta sama struktura, bez wspólnej obsługi”) — szczegóły w rozdziale „Wspólna obsługa (CUW)”, pkt 5. Udostępniony składnik pojawia się w rejestrze odbiorcy z oznaczeniem „Udostępnione” i trafia do jego dok. 03 w sekcji składników dostarczanych.

Koordynator gminy z dostępem do kilku jednostek może przełączyć Wybór jednostki na „Wszystkie jednostki” i zobaczyć rejestry razem, z kolumną Jednostka.

4. Kopie zapasowe

Panel boczny → Kopie zapasowe → Dodaj kopię zapasową. Pola: System / zbiór danych, Częstotliwość, Miejsce przechowywania, Retencja, Separacja (logiczna, fizyczna, obie, brak — Załącznik nr 4 pkt I.10), Kopia offline / niezmienna (tak, nie, nie wiem), Właściciel / odpowiedzialny, składniki aktywów objęte kopią, Ostatni test odtworzenia (data, wynik: pozytywny / częściowy / negatywny, czas odtworzenia, dowód testu — Załącznik nr 4 pkt I.11), Uwagi. Ikony „i” przy Separacji i Kopii offline wyjaśniają pojęcia.

Kilka poziomów kopii jednego systemu (np. kopia dzienna na dysku sieciowym trzymana 14 dni i miesięczna offline trzymana rok) wpisuje się jako osobne pozycje, np. „EZD — kopia dzienna” i „EZD — kopia miesięczna offline”. Każda ma wtedy własną częstotliwość, retencję, miejsce i własny test odtworzenia, a dok. 07 pokazuje je w osobnych wierszach (pkt 3.2). Podpowiada to dymek przy polach „System / zbiór danych” i „Retencja”.

Zapis odbywa się przyciskiem Zapisz. Pusty, nierozpoczęty wiersz znika przy zapisie sam; wiersz z danymi, ale bez nazwy systemu, zatrzymuje zapis z komunikatem przy formularzu.

Skutki w innych modułach:

  • dok. 07 (Polityka kopii zapasowych): tabela kopii i tabela testów odtworzenia;
  • Utrzymanie: każda data testu odtworzenia trafia do historii wykonań zadania „Test odtworzenia kopii”, a termin zadania liczy się od najstarszego testu spośród kopii — zadanie jest aktualne dopiero, gdy każda kopia ma udany test w terminie; kopia bez testu albo z testem negatywnym daje „Brak danych”. Które kopie czekają, pokazuje przycisk Kopie do obsłużenia w Utrzymaniu i Zadaniach. Karta zadania jest tylko do odczytu, z przyciskiem Przejdź do Kopii zapasowych;
  • Uwaga „test odtworzenia starszy niż N mies.” przy kopii używa tego samego okresu co zadanie w Utrzymaniu (domyślnie 6 miesięcy; zmiana okresu w Utrzymaniu zmienia też próg w rejestrze);
  • Jednostka obsługująca (CUW): przy kopii jest pole Dotyczy jednostek obsługiwanych — test odtworzenia takiej kopii liczy się w Utrzymaniu i dokumentach tylko wskazanym jednostkom, które powierzyły to zadanie. Bez wskazania kopia jest wspólna i liczy się wszystkim obsługiwanym. W tabeli rejestru kolumna „Dotyczy jednostek”, w dok. 07 dopisek przy nazwie systemu;
  • Raporty: raport „Ciągłość i odtwarzanie” liczy kopie bez separacji i bez testu w terminie (okres z Utrzymania).
  • Utrzymanie: zadanie Przegląd raportów z wykonania kopii zapasowych (dok. 07 pkt 3.1, zalecane raz w miesiącu; okres ustala jednostka) — czy kopie w ogóle się wykonują. Aplikacja nie łączy się z oprogramowaniem kopii, więc datę przeglądu raportów wpisuje się ręcznie na karcie zadania.

5. Obiekty z automatyką (OT)

Przy włączonej automatyce w danych jednostki panel ma moduł Obiekty (ten sam moduł dostępu co Aktywa). Obiekt (np. stacja uzdatniania wody, przepompownia, kotłownia) ma dane podstawowe, odpowiedzialnego, skutek przestoju, system sterowania, możliwość pracy ręcznej, serwisanta (z rejestru dostawców), segmentację sieci i dostęp zdalny. Z obiektu powstaje Karta operatora (dok. 14) — jedna strona do wydrukowania na obiekcie — oraz wiersze tabeli segmentacji w dok. 10. Pola, których nie zna się z pamięci, można uzupełnić później; puste dają „[DO UZUPEŁNIENIA]”.

Jeśli coś nie działa

  • Brak przycisku Dodaj, komunikat o braku kategorii: słownik kategorii jednostki jest pusty — administrator gminy uzupełnia go w Słownikach jednostki.
  • Krytyczność pusta: brakuje którejś z ocen P/I/D albo znaczenia; kolumna Braki mówi której.
  • Usunięty składnik nadal w starym dokumencie: zapisane wersje to migawki; podgląd i nowe pliki już go nie mają. Usunięcie jest odnotowane w Rejestrze zmian i da się je tam zobaczyć.
  • Test odtworzenia nie zmienia terminu w Utrzymaniu: data testu musi być wpisana przy kopii i zapisana. Termin liczy się od najstarszego testu spośród wszystkich kopii — świeży test jednej kopii nie przesunie go, dopóki inne kopie mają stary test, test negatywny albo żadnego (przycisk Kopie do obsłużenia).

Zobacz też


← Checklista wymagań · Spis treści podręcznika · Ryzyka i plan postępowania →