Kreator SZBI

Utrzymanie, szkolenia, zadania

W skrócie. Utrzymanie to harmonogram obowiązków cyklicznych wynikających z dokumentów SZBI i ustawy: przeglądy, testy, szkolenia, raporty. Każde zadanie ma datę ostatniego wykonania, częstotliwość, termin kolejnego wykonania, osobę odpowiedzialną i historię wykonań. Rejestr szkoleń odnotowuje odbyte szkolenia i sam zalicza odpowiednie zadania. Zadania to zbiorczy, tylko do odczytu widok „co jest do zrobienia” z całej aplikacji.

Dla kogo: koordynator, kierownik w swojej jednostce i obsługa incydentów (zapis w Utrzymaniu i szkoleniach); osoba z modułem „Zapis w Utrzymaniu” (zapis niezależnie od roli); pozostałe role do odczytu.

1. Utrzymanie — układ ekranu

Panel boczny → Utrzymanie. Zadania są pogrupowane: Nadzór i audyt, Doroczny przegląd SZBI, Ryzyko, aktywa i ciągłość działania, Szkolenia, dalej Zadania własne podmiotu i Obowiązki zdarzeniowe. Nagłówek grupy pokazuje licznik „aktualne: N z M”. Lista u góry pozwala przeskoczyć do konkretnego zadania.

Zestaw zadań zależy od klasyfikacji jednostki (Załącznik nr 4 albo art. 8), automatyki i tego, czy prowadzona jest analiza ryzyka. Każde zadanie ma podstawę: przepis albo zdanie z dokumentu, który jednostka podpisała.

Osoba z modułem Utrzymanie w kilku jednostkach (np. wójt wpisany w urzędzie gminy, szkole i świetlicy) ma pod opisem pole Wybór jednostki z pozycją Wszystkie jednostki — podgląd. Podgląd pokazuje tabelę Podsumowanie jednostek (liczba zadań przeterminowanych, ze zbliżającym się terminem, bez danych i aktualnych w każdej jednostce) oraz listę zadań ze wszystkich jednostek z kolumnami: jednostka, zadanie, ostatnio wykonano, kolejny termin, stan, odpowiedzialny. Domyślnie lista pokazuje tylko zadania wymagające uwagi; pole „Tylko wymagające uwagi” przełącza na pełną listę. Podgląd jest tylko do odczytu — datę wykonania wpisuje się po wybraniu jednej jednostki, bo każda data trafia do historii wykonań tej jednostki.

2. Karta zadania

  • Ostatnio wykonano — data; wpisanie daty tworzy wpis w historii wykonań (data, osoba, opcjonalnie wynik i uwagi). Pomyłkowy wpis można wycofać. Data w przyszłości daje ostrzeżenie.
  • Częstotliwość — okres w miesiącach. Tam, gdzie dokument zostawia okres do wpisania, jest dowolny; tam, gdzie dokument podaje termin sztywno, można go skrócić, nie wydłużyć („Dokument wymaga co najmniej raz na N mies. — można częściej, nie rzadziej”). Część zadań ma rytm „raz w roku kalendarzowym” (termin to 31 grudnia roku następnego).
  • Termin kolejnego wykonania — liczony z daty i częstotliwości; status: brak danych, aktualne, zbliża się, przeterminowane.
  • Odpowiedzialny — wolny tekst (stanowisko lub osoba; może być ktoś bez konta).
  • Okoliczność wymagająca bezzwłocznego przeglądu (przy zadaniach przeglądowych) — odnotowanie zdarzenia, np. przeniesienia poczty do chmury, które wymusza przegląd przed terminem.

Zadania zasilane z rejestrów są tylko do odczytu na karcie: Test odtworzenia kopii bierze datę z Rejestru kopii zapasowych (przycisk „Przejdź do Kopii zapasowych”), a szkolenia z Rejestru szkoleń („Przejdź do Rejestru szkoleń”).

Test odtworzenia przy wielu kopiach. Zadanie jest jedno na jednostkę, ale termin liczy się od najstarszego testu spośród kopii w rejestrze (pole „Najstarszy aktualny test”). Jeden świeży test jednego systemu nie zalicza pozostałych: zadanie jest aktualne dopiero, gdy każda kopia ma udany test w terminie. Kopia bez testu albo z ostatnim testem negatywnym daje stan „Brak danych”. Wynik częściowy liczy się jako wykonany test. U jednostki, która powierzyła test jednostce obsługującej (CUW), liczą się też kopie z rejestru CUW wskazane jako jej dotyczące. Pod datą karta podaje, ile kopii czeka na test.

Kopie do obsłużenia. Gdy któraś kopia wymaga działania, nad listą zadań w Utrzymaniu i w Zadaniach jest przycisk Kopie do obsłużenia (N). Otwiera okno „Pozostałe kopie do obsłużenia”: system lub zbiór danych, ostatni test, wynik, kolejny termin i stan (brak testu, test negatywny, przeterminowany, częściowy, zbliża się termin), od najpilniejszych. W widoku „Wszystkie jednostki” okno ma kolumnę Jednostka i obejmuje wszystkie jednostki naraz. Gdy wszystkie kopie mają aktualny test, przycisku nie ma. Przy wspólnej obsłudze część zadań ma dopisek „Wykonuje jednostka obsługująca”.

3. Wymuszenia i obowiązki zdarzeniowe

  • Incydent poważny wymusza „Raport koordynatora do Kierownika” i „Przegląd analizy ryzyka”: są przeterminowane do czasu wykonania z datą późniejszą niż wykrycie.
  • Przegląd pozostałych dokumentów SZBI (kopie zapasowe, ciągłość działania, kontrola dostępu, karty operatora): jedno zadanie roczne dla dok. 07, 08, 09 i 14 — jego interwał daje datę następnego przeglądu w stopce tych dokumentów; procedurę incydentów (dok. 05) przegląda się w ramach dorocznego przeglądu SZBI.
  • Aktualizacja Wykazu KSC (art. 7c ust. 3 u.KSC): obowiązek zdarzeniowy, nie cykliczny. Po zapisaniu w Jednostkach zmiany pola zgłaszanego do Wykazu (nazwa, adres, NIP, REGON, osoba kontaktowa, jej telefon lub e-mail) aplikacja pokazuje jednorazową podpowiedź z przyciskiem Zarejestruj zmianę do Wykazu albo Nie dotyczy — bo nie każda zmiana podlega zgłoszeniu. Zarejestruj dzisiejszą zmianę uruchamia 14 dni na złożenie wniosku; Oznacz jako zgłoszone zamyka.
  • Jednostka, która nie odnotowała jeszcze żadnego wykonania, widzi na ekranie startowym zbiorczą pozycję „N zadań Utrzymania bez odnotowanego wykonania” zamiast „Wszystko na bieżąco”.

4. Zadania własne

Sekcja Zadania własne podmiotu → Dodaj zadanie własne: nazwa, opis (skąd wynika), kolejność, wycofanie. Lokalna praktyka jednostki, nieopisana w żadnym szablonie. Zadanie własne ma własną kartę jak każde inne i pojawia się w Zadaniach, na ekranie startowym i w Raportach.

5. Rejestr szkoleń

Panel boczny → Szkolenia → Dodaj szkolenie. Pola: data, grupa (Kierownik Podmiotu, Koordynator SZBI, Pracownicy biurowi, Operatorzy obiektów), temat, zakres (Rodzaje cyberzagrożeń, Cyberhigiena, Reagowanie na incydenty, Skutki naruszenia zasad bezpieczeństwa, Inne; przycisk „Zaznacz cztery podstawowe obszary” — Załącznik nr 4 pkt I.17 lit. a–d), forma (stacjonarne, e-learning, webinar / online, instruktaż stanowiskowy, inna), prowadzący, liczba uczestników, potwierdzenie (gdzie jest dowód: lista obecności, numer w EZD, certyfikaty), uczestnicy (opcjonalnie), uwagi. Filtry: rok, grupa, forma, szukaj, „Tylko z brakami w dowodach”.

Zapisane szkolenie odnotowuje wykonanie odpowiedniego zadania w Utrzymaniu (szkolenie kierownika, koordynatora, pracowników, operatorów) i trafia do tabeli szkoleń w dok. 12 razem z ręcznymi wpisami historii sprzed rejestru. Szkolenie kierownika jest liczone „raz w roku kalendarzowym”.

Świadomość pracowników — lekcje i test online

Panel boczny → Świadomość pracowników. Siedem krótkich lekcji z przykładami ataków na urzędy, szkoły i spółki komunalne oraz test z 14 pytań — po 2 losowe z każdej lekcji, z banku 56 pytań (zaliczenie od 11 poprawnych odpowiedzi). Po teście pracownik widzi poprawne odpowiedzi do pytań, na które odpowiedział źle. Pracownicy otwierają je z linku z kodem jednostki — bez logowania. Link kopiuje się przyciskiem Kopiuj i rozsyła e-mailem, w intranecie albo na wydruku; Link jest ważny 7 dni od utworzenia — data wygaśnięcia jest widoczna przy linku i na stronie testu; podaj pracownikom termin. Nowy link tworzy link ważny kolejne 7 dni i od razu unieważnia poprzedni (np. gdy wygasł albo trafił poza jednostkę), wyniki zostają. Kreator nie wysyła linku pracownikom — rozsyła go koordynator.

Wyniki są bez nazwisk: liczba ukończeń w wybranym roku, a liczba zaliczeń i średni wynik — dopiero od 3 ukończeń (przy mniejszej liczbie dałoby się odczytać wynik konkretnej osoby; do tego czasu nie ma też przycisku „Odnotuj w Rejestrze szkoleń”). Jedno podejście to jedno ukończenie — osoba poprawiająca wynik liczy się kilka razy, więc liczba zaliczeń jest górnym oszacowaniem liczby przeszkolonych. Imiennym dowodem są zaświadczenia, które pracownik drukuje po zaliczeniu (imię nie trafia na serwer).

Przycisk Odnotuj w Rejestrze szkoleń dodaje pozycję: grupa „Pracownicy biurowi”, forma e-learning, cztery obszary Załącznika nr 4 pkt I.17, liczba uczestników = liczba zaliczeń. Tak jak każde szkolenie pracowników, zalicza zadanie „Szkolenie pracowników” w Utrzymaniu.

6. Zadania

Panel boczny → Zadania. Jedna lista od najpilniejszych: incydenty poważne i terminy zgłoszeń, przeterminowane i zbliżające się zadania Utrzymania (w tym własne), działania z planu postępowania z ryzykiem, braki w checkliście, składniki aktywów po końcu wsparcia producenta (albo z końcem wsparcia w ciągu 90 dni) oraz dostawcy wysokiego ryzyka z terminem wycofania minionym, bliskim lub niewpisanym. Kolumny: źródło, zadanie, szczegóły, odpowiedzialny, status. Nic tu się nie edytuje: datę wykonania wpisuje się w Utrzymaniu, status działania w Ryzykach, odpowiedź w Checkliście, datę zgłoszenia w Incydentach.

Kierownik widzi wszystkie pozycje niezależnie od nadanych modułów; pozostałe role tylko pozycje z modułów, do których mają dostęp — wtedy pusty stan brzmi „Brak zaległych zadań w Twoich modułach”.

Nad listą jest filtr modułów (Ryzyka, Utrzymanie, Incydenty, Składniki aktywów i kopie, Dostawcy, Checklista — przy każdym liczba pozycji) z polem Zaznacz wszystkie. Domyślnie zaznaczone są wszystkie moduły oprócz Checklisty — braki w checkliście pokazuje się, zaznaczając ją albo „Zaznacz wszystkie”. Filtr nie jest zapamiętywany: po ponownym wejściu na ekran wraca ustawienie domyślne.

Osoba z modułem Zadania w kilku jednostkach ma nad listą pole Wybór jednostki: bieżąca jednostka albo Wszystkie jednostki. Widok zbiorczy łączy zadania wszystkich tych jednostek w jedną listę od najpilniejszych, z dodatkową kolumną Jednostka. Każda jednostka jest liczona z własnych danych i z uprawnieniami osoby w tej jednostce — kto w szkole nie ma modułu Ryzyka, nie zobaczy w widoku zbiorczym ryzyk szkoły. Przy wielu jednostkach lista uzupełnia się stopniowo („Wczytywanie jednostek: N z M”). Jeśli części danych jednostki nie udało się wczytać, nad listą pojawia się informacja, której jednostki i rejestru to dotyczy.

Jeśli coś nie działa

  • Nie da się wpisać daty: rola bez zapisu w Utrzymaniu (audytor, administrator, kierownik w jednostce odziedziczonej). Audytorowi, który sam odnotowuje przeglądy, administrator może nadać moduł „Zapis w Utrzymaniu”.
  • Karta testu odtworzenia jest tylko do odczytu: tak ma być — datę wpisuje się przy kopii w Kopiach zapasowych.
  • Test odtworzenia „Brak danych” albo przeterminowany mimo świeżego testu: inna kopia w rejestrze nie ma testu, ma test negatywny albo stary — przycisk Kopie do obsłużenia pokazuje którą.
  • Brak przycisku „Kopie do obsłużenia”: wszystkie kopie mają aktualny test albo osoba nie ma dostępu do rejestru kopii (moduł „Składniki aktywów i kopie”) — wtedy termin liczy się jak dawniej, od najpóźniejszego wpisu w historii wykonań.
  • Nie da się wydłużyć częstotliwości: termin sztywny z dokumentu; skrócić można.
  • Szkolenie zapisane, a zadanie nadal przeterminowane: sprawdzić grupę szkolenia — zadanie zalicza tylko szkolenie swojej grupy; szkolenie kierownika liczy się w roku kalendarzowym.

Zobacz też


← Dokumenty: podgląd, wersje, zatwierdzanie, pobieranie · Spis treści podręcznika · Historia, Rejestr zmian, Raporty →