Kreator SZBI

Czy podmiot ważny musi przechodzić audyt cyberbezpieczeństwa?

Krótka odpowiedź. Podmiot ważny — np. urząd gminy zatrudniający mniej niż 50 osób, szkoła czy ośrodek pomocy społecznej — nie ma obowiązku przeprowadzania cyklicznego audytu bezpieczeństwa. Audyt przeprowadza wyłącznie na żądanie organu właściwego do spraw cyberbezpieczeństwa. Obowiązkowy audyt co najmniej raz na 3 lata dotyczy podmiotów kluczowych; pierwszy — do 3 kwietnia 2028 r. dla podmiotów, które spełniały kryteria w dniu 3 kwietnia 2026 r.

Podstawa prawna: art. 15 i art. 16 pkt 2 ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (u.KSC); art. 25 nowelizacji (przepis przejściowy dla dotychczasowych operatorów usług kluczowych).

Uwaga dla samorządów: starostwo powiatowe oraz urząd gminy zatrudniający 1 stycznia co najmniej 50 osób (pełne etaty, umowa o pracę) są podmiotami kluczowymi — mają obowiązek audytu co najmniej raz na 3 lata, pierwszy do 3 kwietnia 2028 r. Podmiotem kluczowym jest też urząd gminy, który w swojej strukturze dostarcza wodę lub odbiera ścieki (Q&A MC pkt 1.25, 3.24).

Podmiot kluczowy a podmiot ważny

Merytoryczne obowiązki obu kategorii są co do zasady takie same (z wyjątkami — m.in. podmiot ważny będący podmiotem publicznym realizuje SZBI według Załącznika nr 4). Różnica dotyczy nadzoru: nad podmiotami kluczowymi ma on charakter uprzedni (ex ante), nad podmiotami ważnymi — następczy (ex post).

Podmiot kluczowyPodmiot ważny
Audyt cyklicznytak — co najmniej raz na 3 lata, na własny kosztnie
Audyt na żądanie organutaktak — wyłącznie w tym trybie
Pierwszy audyt24 miesiące od spełnienia przesłanek — dla podmiotów spełniających kryteria w dniu 3 kwietnia 2026 r. do 3 kwietnia 2028 r.—

Dotychczasowi operatorzy usług kluczowych, którzy przeprowadzili audyt przed nowelizacją, kontynuują swój cykl — kolejny audyt w ciągu 3 lat od poprzedniego raportu.

Kto może przeprowadzić audyt

  • jednostka oceniająca zgodność, akredytowana w zakresie ocen bezpieczeństwa systemów informacyjnych;
  • co najmniej dwóch audytorów z certyfikatami wskazanymi w rozporządzeniu Ministra Cyfryzacji albo z wymaganą praktyką w audycie bezpieczeństwa systemów informacyjnych;
  • CSIRT sektorowy.

Audytu nie może przeprowadzić osoba, która w tym samym podmiocie realizuje albo w ciągu roku przed rozpoczęciem audytu realizowała zadania z zakresu SZBI i zgłaszania incydentów. Audyt może być wewnętrzny albo zewnętrzny, o ile przeprowadzają go osoby spełniające te wymagania, i obejmuje cały system informacyjny podmiotu, a nie tylko część związaną z jedną usługą (Q&A MC pkt 9.1).

Audyt a przegląd SZBI

Audyt to niezależna, formalna ocena zgodności z ustawą. Nie zastępuje go ani nie jest nim wewnętrzny przegląd SZBI, który podmiot prowadzi sam. Dla podmiotu ważnego to przeglądy, testy, szkolenia i rejestry z datami są podstawowym dowodem, że system działa — także wtedy, gdy organ zażąda audytu albo przeprowadzi kontrolę.

Co zrobić w praktyce

  1. Ustalić, czy podmiot jest kluczowy, czy ważny — od tego zależy obowiązek audytu cyklicznego.
  2. Podmiot ważny: prowadzić SZBI tak, żeby jego działanie dało się wykazać w każdej chwili — przeglądy, testy kopii, szkolenia, rejestr incydentów.
  3. Podmiot kluczowy: zaplanować pierwszy audyt i wybrać uprawnionego audytora z wyprzedzeniem.

Powiązane

Źródła: ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (art. 15); Ministerstwo Cyfryzacji, „Pytania i odpowiedzi” do nowelizacji ustawy o KSC (wersja z 1 października 2026 r.), pkt 1.11, 1.25, 3.24 i 9.1–9.5.

Stan prawny: 26 października 2026 r. Tekst ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.