Kreator SZBI

Od czego zacząć: pierwsze dwa tygodnie koordynatora SZBI

W skrócie. Kreator nie wymusza kolejności, ale jedna kolejność oszczędza najwięcej pracy: najpierw dane jednostki (bo od nich zależy, które pytania i dokumenty dotyczą jednostki), potem checklista, potem rejestry, na końcu dokumenty i terminy. Poniższy plan zakłada kilka godzin pracy tygodniowo przez dwa tygodnie.

Dla kogo: osoba z rolą koordynator w jednostce. Część kroków wymaga administratora (oznaczone).

Tydzień 1

Krok 1. Dane jednostki (administrator albo koordynator z modułem Jednostki)

Panel boczny → Jednostki → własna jednostka → Edytuj. Osoba, która ma na gminie lub powiecie moduł „Administracja jednostek i użytkowników” (np. koordynator gminy), zamiast pozycji Jednostki widzi Administracja jednostek: tam lista wszystkich jednostek, a przy własnej przycisk Edytuj (przy pozostałych Szczegóły, jeżeli nie ma w nich roli koordynatora). Do sprawdzenia i uzupełnienia:

  • nazwa, adres, NIP i REGON (trafiają do nagłówków dokumentów);
  • kierownik podmiotu, koordynator SZBI i osoba kontaktowa z telefonem i e-mailem (trafiają do tabel odpowiedzialności i zgłoszenia do CSIRT);
  • forma prawna i klasyfikacja (podmiot ważny będący podmiotem publicznym stosuje Załącznik nr 4; podmiot kluczowy lub ważny sektorowy stosuje art. 8 ust. 1 u.KSC). Starostwo powiatowe i urząd gminy zatrudniający 1 stycznia co najmniej 50 osób (pełne etaty, umowa o pracę) albo prowadzący w swojej strukturze wodociągi to podmioty kluczowe; szkoły, ośrodki i mniejsze urzędy — zwykle ważne publiczne (Q&A MC pkt 1.25, 3.24). Od tego zależy treść pytań, dokumentów i zadań;
  • czy obiektami steruje automatyka (stacje uzdatniania wody, przepompownie, kotłownie ze sterownikami). Włącza obszar OT w checkliście, moduł Obiekty i Kartę operatora;
  • dla podmiotu ważnego publicznego: czy jednostka prowadzi analizę ryzyka. Załącznik nr 4 jej nie wymaga; przy „nie prowadzimy” dokument 04 znika z pakietu, a odwołania w pozostałych dokumentach zmieniają brzmienie;
  • liczba zatrudnionych, rodzaj działalności, wpis do Wykazu.

Zapisane dane widać natychmiast w podglądzie dokumentów. Jeżeli w dokumencie zostaje „[NAZWA ORGANIZACJI]”, dane jednostki nie zostały zapisane.

Krok 2. Ekran startowy

Po zalogowaniu ekran „Co warto dziś zrobić” pokazuje najpilniejsze pozycje z całej aplikacji: braki w checkliście, przeterminowane zadania, działania z planu postępowania. Na starcie będzie pusty albo pokaże „Wszystko na bieżąco”. Warto tu wracać po każdym etapie.

Krok 3. Checklista, obszary 1–6

Panel boczny → Checklista. Odpowiedzi obszar po obszarze, bez pośpiechu i bez dopisywania komentarzy tam, gdzie nie ma nic do dodania. Trzy rady:

  • odpowiedź „Częściowo” jest lepsza niż optymistyczne „Mamy” — dokumenty i zadania biorą ją dosłownie;
  • „Nie dotyczy” zostawia ślad w Rejestrze odstępstw razem z uzasadnieniem, więc uzasadnienie warto pisać tak, jakby czytał je audytor;
  • pole komentarz trafia na koniec powiązanego dokumentu jako materiał roboczy, puste nie trafia nigdzie.

Szczegóły: rozdział „Checklista wymagań”.

Krok 4. Składniki aktywów

Panel boczny → Aktywa → Dodaj. Najpierw to, co podtrzymuje pracę urzędu: serwery i usługi (w tym chmurowe), aplikacje dziedzinowe, zbiory danych, sieć, dostępy zdalne. Komputery wpisuje się grupami („biuro obsługi, 12 szt.”), nie pojedynczo. Przy każdym składniku ocenia się poufność, integralność, dostępność i znaczenie; aplikacja liczy z tego krytyczność.

Jeżeli przycisku Dodaj nie ma, a zamiast niego jest komunikat o braku kategorii, słowniki jednostki uzupełnia administrator gminy (rozdział „Problemy i pytania”).

Tydzień 2

Krok 5. Checklista, obszary 7–13

Dokończenie checklisty. Obszar 13 (automatyka obiektowa) widać tylko przy włączonej automatyce w danych jednostki.

Krok 6. Kopie zapasowe, dostawcy, szkolenia

  • Kopie zapasowe: które systemy, gdzie, jak często, czy jest kopia odseparowana lub offline, kiedy ostatnio sprawdzono odtworzenie. Zasila dokument 07, a data ostatniego testu odtworzenia przy kopii odnotowuje wykonanie zadania „Test odtworzenia kopii” w Utrzymaniu.
  • Dostawcy: każda firma z dostępem do systemów lub danych jednostki (serwis automatyki, dostawca łącza, chmura, firma IT). Zasila dokument 11.
  • Szkolenia: odbyte szkolenia z ostatniego roku; każde odnotowuje wykonanie odpowiedniego zadania w Utrzymaniu.

Krok 7. Ryzyka (jeżeli dotyczy)

Podmiot kluczowy lub ważny sektorowy: obowiązkowo. Podmiot ważny publiczny z Załącznika nr 4: tylko gdy w danych jednostki zaznaczono „prowadzimy analizę ryzyka”. Panel boczny → Ryzyka: gotowe scenariusze dobrane do rodzaju działalności; ocenia się prawdopodobieństwo i skutek, wybiera sposób postępowania. Zasila dokument 04 i listę zadań.

Krok 8. Dokumenty

Panel boczny → Dokumenty. Każdy dokument warto rozwinąć, przejrzeć podgląd i poprawić dane źródłowe tam, gdzie treść się nie zgadza (dokumentów nie edytuje się ręcznie, zmienia się dane, z których powstają). Gdy treść jest gotowa: Zapisz wersję w organizacji. Potem kierownik zatwierdza wersję w Historii. Szczegóły: rozdział „Dokumenty”.

Krok 9. Utrzymanie

Panel boczny → Utrzymanie. Każdy obowiązek cykliczny z dokumentów ma tu zadanie z terminem. Tam, gdzie coś już zrobiono (np. ostatni test kopii, ostatnie szkolenie), wpisuje się datę ostatniego wykonania i osobę odpowiedzialną. Od tej chwili ekran startowy i moduł Zadania przypominają o terminach.

Co dalej

  • Raz w miesiącu: ekran startowy i Zadania.
  • Po każdej zmianie w infrastrukturze: składniki aktywów i kopie zapasowe.
  • Po każdym incydencie: Incydenty (terminy zgłoszenia do CSIRT liczą się od wykrycia).
  • Raz w roku: przegląd checklisty i nowa wersja dokumentów; Raporty dla kierownika.

Zobacz też


← Pola i tabele w dokumentach jednostki: Word i Excel · Spis treści podręcznika · Checklista wymagań →